គោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេស

គោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេស

អត្ថន័យនយោបាយរបស់យុទ្ធសាស្ដ្រចតុកោណ

ទីមួយៈ   “យុទ្ធសាស្ដ្រចតុកោណ”  នេះគឺជាការបន្ដសកម្មភាព និងការបន្ដពង្រឹងសមិទ្ធផលនានាដែល រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាសម្រេចបានក្នុងនីតិកាលទី២ តាមរយៈការអនុវត្ដយុទ្ធសាស្ដ្រត្រីកោណ និងការជ្រើសរើសចេញពីសមាសធាតុសំខាន់ៗនៃ ​​​​​​“គោលដៅ​អភិវឌ្ឍន៍​សហស្សវត្សរ៍” ​ (MDGs)  “ផែនការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច- សង្គមកិច្ច ៥ឆ្នាំ ២០០១ - ២០០៥” របស់កម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន “យុទ្ធសាស្ដ្រជាតិកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ ២០០៣ -២០០៥” និងគោលនយោបាយ យុទ្ធសាស្ដ្រ ផែនការ និង កម្មវិធីកំណែទម្រង់សំខាន់ៗជាច្រើនទៀត ដែលបានឆ្លងកាត់ការពិគ្រោះយោបល់យ៉ាងទូលំទូលាយ ក្នុងចំណោមមជ្ឈដ្ឋានជាតិនិងអន្ដរជាតិ រួមមានក្រសួង-ស្ថាប័នរដ្ឋ សង្គមស៊ីវិលនិងសហគមន៍​អ្នកផ្ដល់​ជំនួយក្នុងទិសដៅកែលំអ និងបង្កើន    សមត្ថភាពស្ថាប័នសាធារណៈលើកស្ទួយ អភិបាលកិច្ចល្អ និង​ធ្វើ​ទំនើបកម្មរចនាសម្ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ដើម្បីគោលដៅជម្រុញលើកកំពស់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចបង្កើត​ការងារ​ជូនប្រជាពលរដ្ឋ ធានាសមធម៌ក្នុងសង្គម និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃវិស័យសាធារណៈព្រមទាំងរក្សា​ការពារ​សម្បត្ដិធម្មជាតិ និងសម្បត្ដិវប្បធម៌ជាតិ ដែលប្រការទាំងអស់នេះ​គឺសុទ្ធតែជាកត្ដា​គន្លឹះ​ដ៏​សំខាន់​បំផុតសំរាប់ ការអភិវឌ្ឍប្រកប​ដោយ ចិរភាពនិងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្ររបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។

ទីពីរៈ សមាសធាតុគន្លឹះទាំងឡាយនៃ “យុទ្ធសាស្ដ្រចតុកោណ” ត្រូវបានយកទៅរៀបចំជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលនីតិកាលថ្មី ហើយបានទទួល​នូវការ​ឆ្លុះបញ្ចាំង​យ៉ាងពេញលេញនៅក្នុង​“កម្មវិធីនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលសំរាប់នីតិកាលទី៣នៃរដ្ឋសភា”។

ទីបីៈ យ៉ាង​ណាក៏ដោយក្រោយពី “កម្មវិធីនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលសំរាប់នីតិកាលទី៣នៃរដ្ឋសភា” ត្រូវបានរៀបចំចប់សព្វគ្រប់លើមូលដ្ឋាននៃការឯកភាពមតិជាឯកច្ឆន្ទ រវាងគណៈបក្សដៃគូទាំងពីរនៅ​ក្នុង​​រាជរដ្ឋាភិបាល រាល់ចំណុចគោលនយោបាលសេដ្ឋកិច្ចសំខាន់ៗរបស់ឯកសារ “កម្មវិធីនយោបាយ”​ នេះ ក៏ត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងត្រឡប់មកវិញ ហើយសម្រិតសម្រាំង និងសម្រួចថែមទៀតនៅក្នុង “យុទ្ធសាស្ដ្រចតុ-កោណ” តាមរយៈ ការគូសរំលេចចងក្រង ឱ្យចេញជាកញ្ចប់អាទិភាពនៃវិធានការគោលនយោបាយទាំងឡាយ ដែលមានលក្ខណៈជា ប្រព័ន្ធស៊ីសង្វាក់ប្រទាក់ក្រឡាគ្នានិងយោងគ្នាទៅវិញទៅមក។ ដូច្នេះ “យុទ្ធសាស្ដ្រត្រីកោណ” ដែលជាយុទ្ធសាស្ដ្រអភិវឌ្ឍន៍របស់រាជរដ្ឋាភិបាលនីតិកាលទី២ នៃរដ្ឋសភា ហើយដែលមានមុខងារយ៉ាងសមស្របក្នុងការបង្កើតបុព្វលក្ខខណ្ឌ សំរាប់ការងើបឈរឡើងពេញជំហររបស់កម្ពុជា ដោយសារថា តាមន័យធរណីមាត្រសាស្ដ្រ គេអាចដាក់វត្ថុដែលមានជើងបី ឬ“ត្រីកោណ” ឱ្យឈរបាន គ្រប់ទីកន្លែងទាំងអស់ទោះក្នុងស្ថានភាពណាក៏ដោយ។ ចំណែក “យុទ្ធសាស្ដ្រចតុកោណ” នេះត្រូវបានរៀប ចំឡើងតាមរចនាសម្ព័ន្ធមុំបួននៃចតុកោណប្រទាក់ក្រឡាគ្នា ហើយផ្សារភ្ជាប់គ្នាគ្រប់ជ្រុងទាំងអស់ ដែលនៅក្នុងផ្នត់ គំនិតរបស់មនុស្សទូទៅ គឺតំណាងឱ្យ “ចិរភាព” និង “ស្ថិរភាព” ឧទាហរណ៍ៈ តុ ឬ កៅអីដែលមាន ស្ថិរភាពរឹងមាំ គឺសុទ្ធតែមានជើងបួន។ ក្នុងន័យនេះ ការសម្រេចបានជោគជ័យនៅក្នុងការអនុវត្ដយុទ្ធសាស្ត្រចតុកោណ នឹងនាំមកឱ្យកម្ពុជានូវស្ថិរភាពនិងការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចិរភាព។ តាមទិដ្ឋភាពម្យ៉ាងទៀត “យុទ្ធសាស្ដ្រចតុកោណ” គឺជា “របៀបវារៈគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច” នៃ “កម្មវិធីនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលសំរាប់នីតិកាលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច” ដែលត្រូវបានយកមក​រៀបចំ​លំអិត​​បន្ថែមដោយអន្លើហើយសម្រិតសម្រាំងសម្រួច និងរំលេចឱ្យចេញជាកញ្ចប់អាទិភាព​ទៅតាម​វិស័យសំខា-ន់ៗ នានា ដែលមានលក្ខណៈគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និង ជាប្រព័ន្ធ ស៊ីសង្វាក់ ប្រទាក់ក្រឡាគ្នា និង យោងគ្នាទៅវិញទៅមកហើយ ងាយយល់ និង ងាយគ្រប់គ្រង ដែលអនុញ្ញាតឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាល និង ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ ដែលមានការពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ អាចប្រើប្រាស់បានជា “ឧបករណ៍គ្រប់គ្រង” (Management tool)  សំរាប់ការអនុ-វត្ដន៍របៀបវារៈគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជា

ដែលជាសមាសភាគដ៏ចំបងនៃ “កម្មវិធីនយោបាយ” របស់រាជរដ្ឋាភិបាល។ បើពិនិត្យលើគោលដៅចំបងរបស់យុទ្ធសាស្រ្តចតុកោណ–ពោលគឺ ការជម្រុញលើកកំពស់កំណើនសេដ្ឋកិច្ច ការដោះស្រាយការងារ សំរាប់ពលករកម្ពុជា ការធានាសមធម៌ និង យុត្តិធម៌សង្គម និង ការលើកស្ទួយប្រសិទ្ធភាព នៃ វិស័យសា-ធារណៈ តាមរយៈផែនការសកម្មភាពអភិបាលកិច្ច និងកំណែទម្រង់ស៊ីជម្រៅ និងប្រទាក់ក្រឡាគ្នា ក្នុង គ្រប់ផ្នែក គ្រប់វិស័យ–យើងអាចកំណត់បាវចនានៃការអភិវឌ្ឍន៍របស់រាជរដ្ឋាភិបាលនីតិកាលទី៣ នៃរដ្ឋសភានេះ ថា ជា “រាជរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីកំណើន ការងារ សមធម៌ និងប្រសិទ្ធភាព”។

កំណើនប្រជាជនធ្វើឲ្យមានផលប៉ះពាល់ដល់ការអភិវឌ្ឍប្រទេស

ប្រទេសកម្ពុជាគឺប្រទេសមួយដែលបានចាប់បដិសន្ធិតាំងពីមុនសតវត្សទី១ មកម្ល៉េះ។ មុននឹងឈានជើងចូលមកដល់សម័យបច្ចុប្បន្ននេះកម្ពុជាបានឆ្លងកាត់ជាច្រើនសម័យកាលដែលមានទាំងភាពសំបូរ សប្បាយ និងភាពជូរចត់។ បើយើងសង្កេតមើលទៅប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ប្រទេសកម្ពុជាយើងឃើញថា នាសម័យអង្គរមានការរីកចំរើនលើគ្រប់វិស័យ សូម្បីតែប្រជារាស្រ្តក៏មានជីវភាពធូរធារ ដោយ​ សារតែគ្រួសារនីមួយៗកាន់តែមានភាពសំបូរបែបលើជីវភាពរស់នៅធ្វើឲ្យសង្គមកាន់តែមានភាពរីកចំរើនទៅមុខឥតឈប់ឈរ។ ​តែបើងាកក្រលេកមកមើលសម័យក្រោយអង្គរវិញពោលគឺសម័យក្រោយអង្គរ សម័យលង្វែក សម័យឧត្តុង ក៏ឃើញមានការធ្លាក់ចុះនូវការរីកចំរើនដែលមានតាំងពីសម័យអង្គរ ដោយសារតែប្រទេសកម្ពុជាបានជួបប្រទះនូវរឿងរ៉ាវជាច្រើនដូចជា​ បញ្ហាសង្គម គ្រោះទុរភោគ ការកែនប្រជារាស្រ្តកម្ពុជាពីសំណាក់ប្រទេសសៀមបន្ទាប់ពីមានការចាញ់សឹកសង្គា្រមចំនួនបីលើក និងការសាងសង់ប្រាសាទនានា ជាពិសេសគឺប្រាសាទអង្គរដែលប្រើកម្លាំងមនុស្សក្នុងការសាងសង់ ហើយការសាងសង់នេះទៀតសោតធ្វើពីថ្ម​ សុទ្ឋសាធដែលថ្មទាំងអស់ត្រូវយកពីភ្នំគូលែនមានចំងាយ ៣០គីឡូម៉ែតពីប្រាសាទអង្គរដែលប្រើមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូនដោយកម្លាំងមនុស្ស កម្លាំងសេះ និងដំរីជាយានជំនិះធ្វើឲ្យមានការស្លាប់នូវចំនួនប្រជារាស្រ្តជាច្រើន។ បញ្ហាដែលបានរៀបរាប់ប៉ុន្មានចំនុចខាងលើជាមូលហេតុចំបងដែលធ្វើឲ្យចំនួនប្រជាពលរដ្នមានការធ្លាក់ចុះដែលនាំឲ្យសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសមានការថយចុះ។ ​ មួយវិញទៀតនៅក្នុងសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ បានសំលាប់ប្រជាជនស្លូតត្រង់អស់ជាច្រើនដោយមានទូរលេខបានកត់សំគាល់ថា មុនសម័យនេះគឺមុនថ្ងៃទី១៧ មេសា ១៩៧៥ ប្រជាជនមានចំនួនប្រមាណជាងប្រាំពីរលាននាក់ តែក្រោយថ្ងៃរំដោះ ៧ មករា​​ ១៩៧៩  នៅសល់ប្រមាណតែ បីលាននាក់តែប៉ុណ្ណោះ។ បញ្ហានេះបានក្លាយជាកង្វល់ដល់រាជរដ្ឋាភិបាល ដែលគ្រប់គ្រងប្រទេសជាខ្លាំង ដោយសារធនធានមនុស្សមានការធា្លក់ចុះ នាំឲ្យសេដ្ឋ-កិច្ចជាតិមានដំណើរការមិនបានល្អ។ តែចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៧៩​ រហូតមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្នឃើញថា កំនើនចំនួនប្រជាជនបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងគួរឲ្យកត់សំគាល់ ដែលយើងគិតថានេះជាផលអវិជ្ជមានមួយដែលសំរាប់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ នៅពេលដែលចំនួនប្រជាជនមានការធ្លាក់ចុះបានចោទជាកង្វល់ដល់រាជរដ្ឋាភិបាលក្នុងការលើកស្ទួយសេដ្ឋកិច្ចដោយខ្វះធនធានមនុស្ស ចុះនៅពេលដែលចំនួនប្រជាជនមានការកើនឡើង ហេតុអ្វីបានជាមានការប៉ះពាល់ដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិ?

          បើយើងលើកយកបញ្ហាកំនើនប្រជាជនមកពិចារណាវិញ យើងឃើញថាវាបានផ្តល់ផលប៉ះពាល់ដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិយ៉ាងខ្លាំងក្លា។ យើងសង្កេតឃើញថា ពិភពលោកទាំងមូលកំពុងតែប្រឈមមុខយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរចំពោះឧបសគ្គដ៏ធំក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិ។ វិស័យជាច្រើនដូចជា វិស័យអប់រំ វិស័យសេដ្ឋកិច្ច វិស័យនយោបាយ វិស័យវប្បធម៌ត្រូវបានគាំងស្ទះ ដោយមិនអាចផ្គត់ផ្គង់នូវកំនើនប្រជាជនដ៏ឆាប់រហ័សនេះបាន។ នេះសរបញ្ជាក់ឲ្យឃើញពីផលប៉ះពាល់ដល់ការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិចំពោះបញ្ហាកំណើនប្រជាជនខ្ពស់នេះ។